اعجاز گیاهان دارویی؛ انار

مشخصات گياه‌شناسي
از نظر بسياري از صفات مشابه مورد هستند از اين جهت در بعضي رده‌بندي‌ها جزوه تيره مورد بررسي مي‌شود. به صورت درخت يا درختچه با برگ‌هاي ساده معمولاً متقابل و گل‌هاي نر و ماده كه هر گل آن ۸ ـ ۴ كاسبرگ گوشت‌دار دارد تعداد گلبرگ‌ها هم همان است كه به رنگ قرمز يا متمايل به ارغواني و تعداد پرچم‌ها زياد است تعداد برچه‌ها زياد كه به جدار داخلي نهج پياله مانند چسبيده است و مجموعاً به صورت تخمدان تحتاني با برچه‌هاي فراهم در يك تا سه رديف منطبق به هم بوجود آورده است. از تيره انار (Punicaceae) است و كاسبرگ‌ها و پرچم‌ها و خامه و كلاله مادگي روي ميوه مي‌ماند. اصل آن از ايران كه به ساير نقاط دنيا رفته است. در جنگل‌هاي شمال وحشي مي‌رويد در نواحي مختلف در خانه‌ها كاشته مي‌شود.

امام موسي كاظم(ع):
دود حاصل از سوختن ساقه انار موجب دوري حشرات مي‌گردد.

خواص دارويي انار
در پوست، ريشه، ساقه، ميوه انار تانن زياد و آلكالوئيدهاي مختلف است كه معروف‌ترين آنها پله‌تيرين (Pelletierine) نام دارد. انار داراي هورمون جنسي استروژن هم مي‌باشد و در مداواي آرتروز و مخصوصاً در دوران يائسگي خانم‌ها و پوكي استخوان‌ها و حالت گُرْگرفتگي و ريزش موي سر آنها اثر خوبي دارد.بخش‌هاي مختلف انار قابض و در بند آوردن خون اثر بسيار خوبي دارد در معالجه اسهال و خونريزي بدخيم مصرف مي‌شود چون كم‌كننده قند خون است براي درمان ديابت هم مفيد مي‌باشد. در معالجه ميگرن و ضدعفوني كردن و درمان سرطان رحم نيز تجويز مي‌شود. ميوه انار مقوي قلب و تصفيه‌كننده خون است و بايد قبل از غذا خورده شود تا اشتها را باز كند، گل تازه شكفته شده انار را چيده در سايه مي‌خشكانند و به صورت پودر در مي‌آورند و مصرف مي‌كنند. پوست ريشه انار بهترين داروي دفع‌كننده قطعي كرم كدو مي‌باشد كه بايد حدود ۱۰۰ گرم پوست خشك شده ريشه را در يك ليتر آب به مدت بيست و چهار ساعت خيساند و سپس به مدت ۱۰ دقيقه آن را جوشاند و هر روز سه فنجان آن را خورد. (به فاصلة ۵/۱ ساعت). گل و پوست ساقه و ميوه انار براي قطع فوري اسهال مؤثر است كه بايد ۲۵ گرم از يكي از آنها را در يك ليتر آب دم‌ كرده مصرف شود. گل انار نر (گلنار) اثر بهتري دارد.

امام رضا(ع):
خوردن انار شيرين موجب ازدياد مني و نيكويي فرزند مي‌شود.

براي معالجه ورم لوزه‌ها بايد جوشانده پوست درخت يا گل آن را قرقره كرد. در معالجه آنژين هم مؤثر است. مضمضه اين جوشانده براي سفت كردن لثه و جلوگيري از خونريزي آن مؤثر مي‌باشد. براي معالجه سرفه و درد سينه و بهتر كردن رنگ رخسار آب و رب انار مناسب است. انار شيرين اثرش بهتر است. اگر سر انار را سوراخ كرده درونش روغن بادام شيرين بريزند و روي شعله قرار دهند تا بجوشد و به حد اشباع برسد مكيدن آن براي درد سينه و سرفه بسيار مؤثر است. آب انار شيرين مخلوط با شكر و صمغ عربي و روغن بادام كه نيم گرم باشد اين اثر را دارد. پوست انار ترش براي رفع اسهال مزمن و قرحه معده و مقعد اثر زياد دارد و اگر مخلوط مساوي از پودر پوست انار ترش و مازو (بلوط) را در سركه بجوشانند تا منعقد شود و آن را به صورت قرص‌هايي به اندازة فلفل درآورند تا ۱۵ عدد آن كافي است. مخلوط مساوي از اناردان ترش (دانه خشكيده انار) با مويز و آن زيره كرماني براي رفع قي و تقويت معده مؤثر و براي رفع حالت ويار و استفراغ شديد خانم‌هاي تازه حامله شده اثر معجزه‌آسا دارد. ضماد گل انار با برگ مو هم براي قي زياد مفيد است. عصارة برگ انار با گلاب براي جلوگيري از خراش و سفت شدن پوست پا كه در اثر كفش بوجود مي‌آيد و التيام آن مفيد است. پيه انار (قسمتي كه دانه‌ها به آن چسبيده) براي رفع ورم لثه و آبسه دندان مؤثر است. رب انار براي معالجه زخم‌هاي دهان و زبان (به صورت زخم‌هاي سفيد يا كمي زرد كه اطرافش متمايل به بنفش است) و به نام آفت معروف است بسيار مؤثر است و آن را معالجه مي‌كنند. بخصوص اگر با پودر آويشن شيرازي مخلوط كنند .

آمریکا بزرگ ترین حامی تروریسم دولتی در یک صد سال اخیر است

1601707622_dr

تازه ترین اثر و شصتمین کتاب دکتر اسدالله افشار در آستانه سالگرد شهادت سردار سپهبد شهید قاسم سلیمانی این شهید جبهه محور مقاومت به زیور طبع آراسته شد و بزودی از آن رونمایی خواهد شد. انتشارات سفیراردهال به نقل از پایگاه خبری تحلیلی نیک رو به همین مناسبت با مؤلف محترم این کتاب ارزشمند به گفت وگو نشسته و در باره این اثر مصاحبه ای را ترتیب داده که  تقدیم خوانندگان کتاب دوست می گردد.

لطفا راجع به این ترور و شهادت بگویید؟
بامداد جمعه ۱۳ دی ماه ۱۳۹۸خبری در شبکه های مجازی منتشر شد که نه ایران که جهانی را مات و مبهوت و متحیر نمود. خبر این بود: سردار رشید دوران دفاع مقدس  و فرمانده مقتدر جبهه مقاومت در منطقه، مبارز، مجاهد و در عین حال عارف سپاه قدس؛ سردار سپهبد قاسم سلیمانی با همراهی ابومهدي المهندس، معاون حشدالشعبي عراق و چند نفر از رزمندگان ايراني و عراقي، با دستور ترامپ رییس جمهور خود شیفته تاجر مسلک آمریکا، در حمله بالگردهای آمریکایی به شهادت رسیدند.  همه مردم صلح دوست ایران و جهان دوست داشتند این خبر شایعه و یا نهایتا یک شوخی و یک مزاح خارج از عرف در فضای مجازی باشد. اما افسوس این گونه نبود و این خبر حقیقت داشت. باز جمعه سیاه و باز جنایت و باز نقش آفرینی شوم استکبار و ایادی اش در به خاک و خون کشیدن مدافعان واقعی صلح و حافظان امنیت جامعه بشری. این ترور دولتی که در خاک عراق  به  سردمداری آمریکا و متحدان عبری و عربی اش انجام شده است؛ نقض آشکار حقوق بین الملل بوده و رییس جمهور آمریکا که رسما در قامت تروریسم دولتی مسئولیت این جنایت هولناک را برعهده گرفته  و عواقب مستقیم و غیر مستقیم آن را پذیرفته است باید در دادگاه بین المللی جنایتکاران جنگی محاکمه و مجازات شود. اين اقدام غيرقانوني و ضدبشري آمريکايي‌ها باید از طريق محاکم و سازمان‌هاي بين‌المللي به‌طور جدي پيگيري و با همکاري ساير کشورهاي همسو و ملل آزاده جهان به يک مطالبه عمومي تبديل شود.

از نگاه شما به عنوان یک پژوهش‌گر آیا می توان با توجه به ترورهای بین المللی؛ امیدی به صلح جهانی داشت؟
صلح جهانی برقرارنمی شود مگر آن که متجاوزان به حریم انسانیت که مدعی دروغین دموکراسی نیز هستند و جنایات گسترده در دنیا بدست آنان خلق و مدیریت  می شود محاکمه  و به اشد مجازات محکوم شوند. این اتفاق اگر صورت نگیرد صلح ابزار و بازیچه ای بیش در دستان سیاستمداران شیاد و کلاهبردار نیست و باید فاتحه این چنین صلح های مضحک و خنده دار را خواند که بازیگردانان آن  همان سیاستمدارانی هستند که در سایه صلح؛ اتفاقات نامیمونی را برای جامعه جهانی رقم زده و می زنند.

نظرتان درباره تروریسم دولتی آمریکا چیست؟
آمریکا بزرگ ترین حامی تروریسم دولتی در این صد سال اخیر است  و بر این نکته کلیدی تأکید دارم که اصولا تروریسم دولتی در سیاست های آمریکا به عنوان یک سیاست دائمی شناخته شده است و از سال ۱۹۴۵ به بعد بیش از یکصد ترور با حمایت و هدایت های دولت آمریکا در سراسر جهان صورت گرفته است.
آمریکائیان پس از جنگ جهانی دوم و باز شدن عرصه استعمارگری، موجی از تروریسم دولتی را با شعار دموکراسی به راه انداختند و با این پارادوکس مسخره و تعجب برانگیز، درصدد توسعه نفوذ خود در تمام کره خاکی بر آمدند.
من مدعی هستم از روز تولد تروریسم دولتی تا به امروز اگر موارد ترور بررسی شود یک طرف این ترورها آمریکائیان هستند؛ ولذا اگر مجامع بین المللی در ریشه کنی تروریسم دولتی جدی بودند دنیا دیگر امروز شاهد ترور سردار شهید سلیمانی و امثالهم نمی بود.  بی شک تا خوی استکباری آمریکا و سایه شوم دولت تروریستی آمریکا در دنیا برقرارباشد؛ تروریسم دولتی برقرار و همچنان قربانی می گیرد.

از عواقب ترور شهید سلیمانی بگویید؟
ترور شهید والامقام سردارسپهبد سلیمانی عواقب سنگینی را بر کاخ سفید تحمیل خواهد کرد و از هم اکنون باید ترامپ را شکست خورده در اتخاذ این تصمیم دانست. افکارعمومی دنیا و متفکران عمیق آمریکایی از این حادثه تلخ به سادگی عبور نخواهند کرد. بطور قطع تمام آزادی خواهان منافع نظامی آمریکا را در تمام دنیا با خطر مواجه خواهند ساخت تا بگویند خون سردار سلیمانی در خط مقدم محورمقاومت به هدر نرفته است و با شهادت ایشان و یارانش مقاومت همچنان و با شدت و اتحاد بیشتر مبارزان این راه مقدس ادامه خواهد یافت و این مبارزه تا اضمحلال کامل دشمنان صلح و آزادی در سطح جهان بدون توقف راه خود را طی خواهد نمود.ترور هدفمند 1

آیا شما قائل به حق انتقام هستید؟
مسلما من به حق انتقام اعتقاد دارم و چون آزادیخواهان صلح طلب جهان از ایران عزیز گرفته تا اقصی نقاط دنیا حق انتقام خود را محفوظ می دانیم. و این حق خود را با شتاب و تصمیمات احساسی ضایع نخواهیم نمود. به طور قطع انتقام خون شهیدان جبهه مقاومت با برخوردهای قهرآمیز مدبرانه و هوشیارانه ازجنایت کاران جانی و بالفطره گرفته خواهد شد و در زمان مناسب و در مکان های مد نظر با فرماندهی بی نظیر خواب از چشمان فاسدان و آدمکشان حرفه ای ربوده خواهد شد. قطعا انتقام مبارزان محورمقاومت هم وزن با شهیدان این راه مقدس متناسب خواهد بود. از روز جمعه دیگر هیچ جای دنیا برای نظامیان آمریکا امن نخواهد بود و مبارزان آتش به اختیار عمل خواهند نمود و یک جانبه گرایی را مهر باطل خواهند زد و پرونده اقدامات غيرانساني و جنگ‌طلبانه آمريکايیان را خواهند بست.

نظرتان در باره گزارش گزارشگر ویژه سازمان‌ ملل‌‌ متحد در موضوع قتل‌های فراقضائی چیست؟  
من با دقت و وسواس  گزارش خانم اگنس کالمرد(Agnes Callamard) فعال حقوق بشر فرانسوی مقیم آمریکا و گزارشگر ویژه سازمان‌ ملل‌‌ متحد در موضوع قتل‌های فراقضائی را که منتشر شده بود خواندم. خانم اگنس کالمرد در این گزارش؛ اقدام غیرقانونی دولت آمریکا در «ترور و کشتن» مقام رسمی یک کشور در کشور مستقل دیگر را مورد بررسی قرار داده و در گزارش رسمی خود تأکید کرده است، براساس بررسی‌های اطلاعاتی و حقوقی، اقدام دولت آمریکا  اولا برخلاف حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد بشمار می آید و ثانیا یک کشتار غیرقانونی و ترور مقام مسئول دولتی، به نام سردار قاسم سلیمانی بوده که نمونه‌ای از «قتل (ترور) هدفمند و مستبدانه» است و ثالثا دولت آمریکا نتوانسته است مدارکی دال بر این که سردار سلیمانی خطری فوری برای امنیت این کشور محسوب می‌شود، ارائه کند.
 از نگاه من انتشار گزارش نماینده سازمان ملل(خانم اگنس کالمرد)؛ انفجاری سیاسی ـ خبری علیه ترامپ بود و همین گزارش است که باعث می شود پمپئو وزیر خارجه آمریکا با عصبانیت و دستپاچگی بخواهد از تثبیت حقوقی آن ممانعت کند. بنابراین بر دولت جمهوری اسلامی ایران و به ویژه قوه قضائیه فرض است  تا به سرعت پرونده حقوقی رسیدگی به این جنایت را  به عنوان ترور هدفمند و قتل مستبدانه از سوی دولت آمریکا؛ در مجامع رسمی حقوقی بین‌المللی تثبیت، باز و پیگیری کند.

شما و مردم دنیا  شهید سلیمانی را چگونه انسانی یافتید؟
شخصیت سپهبد حاج قاسم سلیمانی فرمانده شهید نیروی قدس سپاه پاسداران، دارای ابعاد مختلفی است و شناساندن این ابعاد به جامعه نیاز به تحقیق و پژوهش دارد. ابعاد بی‌نظیر شخصیت حاج قاسم، نیاز به تبیین گسترده‌ای دارد تا مردم و همچنین نسل آینده بتوانند از این شخصیت آسمانی بهره کافی ببرند. صاحب نظران، نویسندگان و رسانه‌ها در این رابطه وظیفه سنگینی برعهده دارند تا این شخصیت عظیم را بیشتر معرفی نمایند. کتاب پیش رو با عنوان «ترورِ هدفمند!» که به تبیین، تحلیل و بررسی ابعاد سیاسی، حقوقی و رسانه ای شهادت این شهید سرافرازِ مبارزه با تروریسم و افراط گرایی می پردازد، افتخار دارد به پاس جانفشانی های این سردار سلحشورِ ایرانی وطن پرستِ دین مدار؛ به همه تجلیل‌ها، تعریف‌ها، ذکر‌ها، بزرگداشت‌ها و نظراتی که در معرفی ویژگی‌ها و ارزش‌های متعالی و زندگی سراسر خدمت، جهاد و رشادت شهید عزیز سردار سلیمانی این روزها گفته و شنیده می‌شود، بپردازد و جایگاه و عظمت او را ترسیم و یادآوری نماید. این سردار مخلص به یادگار مانده از غافله بزرگ سرداران رشید شهید چون همت، باکری، بروجردی، خرازی، کاظمی، جهان آرا و صدها شهید و همرزم دیگر به زیباترین چهره درخشید و جلوه آرایی کرد و صدها هزار نه میلیون‌ها انسان تشنه انسانیت، رهایی و آزادگی را شیفته و واله اخلاص، صداقت و حرکت خویش ساخت.
شهید سلیمانی امروز به عنوان یک نماد و اسطوره در جهان مطرح است. اسطوره ای که جهان را در مقاومت و ایستادگی در برابر تروریسم آمریکایی به قیام علیه افراطی گرایی دعوت نموده و خود  تا هنگام شهادتش از این  مبارزه مقدس دست برنداشته و پا پس نکشیدند. مردم دنیا سلیمانی را مرد عمل یافتند و برای قدرشناسی از این مجاهد دلیر؛ در اقصی نقاط جهان تظاهرات برپا و در سوگ این سرباز جهانی اشک ریخته و آمریکا را با شعار مرگ برآمریکا تقبیح و محکوم نمودند و خواستار برخورد جدی مجامع بین المللی با جنایات تروریستی آمریکا در سطح دنیا شدند.

اشاراتی هم به برخی از آثار شهادت سردار شهید سلیمانی داشته باشید؟
شهادت سردار سلیمانی چهره زشت و کریه آمریکا را بیش از هرزمان در دنیا عیان کرد. جهان به احترام خون این سرباز صلح و حافظ و کیان امنیت بین المللی، یکپارچه شور و قیام علیه استکبار شد. شهادت سلیمانی عزیز خون تازه ای در رگ های جوانان مبارزبا سلطه آمریکا در جهان جاری ساخت که تا چند دهه می تواند جریان ساز باشد و ریشه استکبار را در منطقه و در جهان با مخاطرات جدی مواجه سازد. آمریکا با دست پلید جنایتکار خود ناخواسته خدمت بزرگی به گفتمان مقاومت در منطقه نمود و قطعا این گفتمان با خون شهید سلیمانی این اسطوره جهانی؛ از همیشه زنده تر و پویاتر در جهت ریشه کنی تروریسم بین المللی و افراطی گری خواهد انجامید تا صلح جهانی، امنیت بین المللی و عدالت بدون حضور فاسد فتنه انگیز استکبار؛ روی خوش خودش را به دنیا نشان دهد و مردمان جهان در آرامش و ثبات، شهد و طعم شیرین زندگی بدون خشونت و افراطی گری را با تمام وجود حس و تجربه نمایند. اکنون بر مردم جهان است که از خون بناحق ریخته شده شهید سلیمانی و همرزمانش صیانت کنند و در مسیر این گفتمان جریان ساز؛ مسیر تحریف شده تاریخی توسط استکبار را با حذف کامل حیات استکبار رقم زنند و جهان را از لوث ددمنشانه آنان پاک گردانند.

شما به عنوان پژوهش گر و مؤلف گرانقدر کتاب؛ ما حصل کتاب را چه گونه به مخاطبان نازنین معرفی می فرمایید؟
پاسخ پرسش شما را در دوبند بیان می کنم:
۱- شهادت مظلومانه‌ سردار سلیمانی و یارانش نه تنها برای دفع شر استکبار در منطقه و دفع شر تروریسم تکفیری و برقراری صلح بوده است بلکه نمی توان منکر این حقیقت شد که این شهادت اسباب تحکیم وحدت جهانی در رابطه با مبارزه با آمریکائیان جانی در سطح دنیا گردید.
۲- اکنون سلیمانی در میان ما نیست اما خون این سردار مجاهد خستگی ناپذیرکارسازاست و قطعا آمریکای تروریسم پرور را در آینده در منطقه خاورمیانه با چالش های جدی مواجه خواهد ساخت؛ لذا آمریکا چاره ای جز ترک منطقه را نخواهد داشت و چنان چه اصرار برماندن در منطقه داشته باشد مسلما هزینه گزافی را متحمل خواهد شد که ۷هزارتریلیون هزینه معروف آمریکائیان در منطقه خاورمیانه در مواجه با این چالش ها به هیچ حساب خواهد آمد. باید منتظر بود و صادق بودن این تحلیل را در آینده به نظاره نشست.
علاقمندان می توانند کتاب مورد اشاره را از انتشارات سفیر اردهال با تخفیف ویژه پیش خرید نموده و از این اثر که با عنوان ترورِهدفمند! منتشر می گردد حمایت مالی نمایند.

تنها شرط اعطای کاغذ دولتی به ناشر، انتشار کتاب

unnamed
سید حسین عابدینی، مدیر انتشارات سفیراردهال در گفتگور با باشگاه خبرنگاران جوان گفت: الان دیگر ناشران برای تهیه کاغذ مشکلی ندارند و گرانی کاغذ یکی از دلایل کاهش عناوین کتاب نیست. اعطای کاغذ دولتی به ناشران، تاثیر زیادی بر انتشار کتاب گذاشته است. به دلیل اینکه قیمت کاغذ دولتی بسیار متعادل‌تر از کاغذی است که در بازار آزاد است، مطمئنا اگر این کاغذ به ناشران اختصاص داده نمی‌شد میزان انتشار عناوین کتاب از آنچه که امروز شاهد  هستیم پایین تر می آمد. 
الان دیگر ناشران برای تهیه کاغذ مشکلی ندارند و گرانی کاغذ یکی از دلایل کاهش عناوین کتاب نیست. افزایش هزینه‌های انتشار کتاب و آماده سازی آن تغییر کرده است. از سوی دیگر، تولید محتوای کتاب مشکل است. هزینه‌های تالیف یا ترجمه کتاب هم در این بین مطرح است. از سوی دیگر، با کاهش فروش کتاب نسبت به قبل مواجه هستیم و نمایشگاهی برگزار نمی‌شود تا کتاب‌ها در آن فروخته شود.
الان کاغذ با روندی که اتحادیه ناشران و کتابفروشان دارند، در اختیار ناشران قرار داده می‌شود. کاغذ دولتی به ناشر برای انتشار کتابی که چاپ اول یا دوم باشد هم داده می‌شود. در واقع هزینه‌های دیگر انتشار کتاب است که باعث کاهش عناوین انتشار می شود. ناشران در یک سال گذشته، مشکلی برای تهیه کاغذ نداشتند. بسیاری از آنها بیش از حد نیازشان کاغذ دریافت کردند، اما این کاغذ‌ها به جای استفاده برای انتشار کتاب در بازار آزاد فروخته شد.ناشرانی که می‌خواهند کتاب منتشر کنند کار انتشار کتابشان با گرفتن کاغذ از اتحادیه ناشران و کتابفروشان راه می‌افتد. اتحادیه تاکنون مشکلی برای اختصاص کاغذ به ناشر نداشته است. اگرکاغذی که اتحادیه ناشران و کتابفروشان به ناشر می‌دهد برای انتشار کتاب مصرف شود و بازرسان اتحادیه این مسئله را تایید کنند، اتحادیه بار دیگر  به ناشران کاغذ می‌دهد و برایش فرقی نمی‌کند که کتاب چاپ اول یا دوم باشد.
عابدینی ادامه داد: معمولا کسانی که کاغذ به ناشر می‌دهند، از چاپ اول کتاب بیشتر حمایت می‌کنند که این کار عادلانه است. زیرا ممکن است کتابی به چاپ دوم یا دهم رسیده باشد. بنابراین نمی‌توان برای هر بار انتشار آن کتاب، کاغذ دولتی اختصاص داد. به شرطی این کار را می‌کنند که کتاب منتشر شود. اگر این مسئله برایشان محرز شود، ناشر در مراحل بعدی برای گرفتن کاغذ از اتحادیه ناشران و کتابفروشان مشکلی نخواهد داشت.

جلد چهاردهم «مولفات رازی» منتشر شد

n00294539-bاحسان مقدس؛ مصحح و پژوهشگر حوزه طب سنتی:
محمد بن زکریای رازی؛ پزشک و دانشمند ایرانی، یکی از مفاخر جاودان تمدن ایرانی و اسلامی به‌شمار می‌رود که تعدادی از آثار و تألیفات او تاکنون چاپ و منتشر شده، اما بسیاری از آثار او هنوز به ‌صورت خطی در کتابخانه‌های مختلف ایران و جهان باقی مانده بود. «مولفات رازی»، شامل مجموعه بزرگی از کتاب‌ها ، رسائل و مقالات منتشره و غیرمنتشره رازی است. گردآوری و تدوین این مجموعه بیش از هشت سال به درازا کشید و در این راستا اقدام به حروفچینی، بازخوانی و تصحیح متون چاپ شده و همچنین حروفچینی و تصحیح و مقابله نسخه‌های خطی کتاب‌ها، رسائل و مقالات برجای مانده از حکیم محمد بن زکریای رازی اعم از پزشکی، کيمیا، فلسفه و … شد. بدیهی است که مجموعه حاضر دربردارنده تمامی آثاری است که از پس قرن‌ها و اعصار از رازی برجای مانده و چه بسیار است کتاب‌ها و رساله‌های رازی که فقط نامی از آن‌ها باقی مانده و اثری از آن‌ها در کتابخانه‌های ایران و جهان باقی نمانده و ممکن است که برخی از این آثار همچنان در زوایای این کتابخانه‌ها به‌صورت ناشناخته باقی مانده باشند و بتوان در آینده با دستیابی به اين آثار، آن‌ها را تصحیح و مقابله نموده و به این مجموعه بزرگ افزود. بسیار خوشنودم که عاقبت توانستم این کار بزرگ را به سرانجام برسانم. قابل ذکر است که در این مجموعه تلاش شده تا تمامی آثار رازی جمع‌آوری شود. نظر به این‌که تمامی آثار رازی به زبان عربی نوشته شده، لذا کتاب‌ها، رساله‌ها و مقالات مندرج در این مجموعه به زبان عربی است، اما برای آشنایی خوانندگان با هر کدام از این آثار، ابتدا توضيح مختصری از آن اثر و اهمیت آن به زبان فارسی آورده می‌شود و سپس نسخه‌های خطی برجای مانده آن و چاپ‌های آن درصورتی‌که چاپ شده باشد و ترجمه‌های آن به زبان‌های مختلف ارائه می‌شود. اکنون با افتخار می‌توان تمامی آثار يافته شده و برجای مانده از رازی را در یک مجموعه بزرگ در معرض دید پژوهشگران و محققان کشور قرار داد با این امید که باقیمانده آثار رازی که هنوز به فارسی ترجمه و منتشر نشده، در آینده نزدیک به همت محققان و مترجمان چیره‌دست ترجمه و منتشر شود، تا بدین‌وسیله بتوان از فرزند برومند این آب و خاک تقدیری شایسته به‌عمل آورد.
جلد چهاردهم «مولفات رازی» در ۳۳۰ صفحه منتشر شده که در این جلد به ترتیب کتاب و مقالات «رساله فی اطعمه المرضی»، «رساله الاوزان و المکاییل علی حروف المعجم»، «نکت من اقوال محمد بن زکریای رازی»، «رساله فی التعری و التدثر»، «مقاله فی تناول التوت الشامی بعقب البطیخ»، کتاب «اختصار النبض الکبیر لجالینوس»، کتاب «الاکلیل»، «رساله تدبیر الصبیآن»، «رساله فی حدوث العالم» و «رساله فی معرفة خلق الانسان» معرفی شده است.

ابعاد عرفانی وقایع کربلا و دفاع مقدس با شیوه نوین برای مخاطب عام عرضه شود

n00294741-bرحیم نیکبخت، نویسنده و پژوهشگر حوزه تاریخ انقلاب اسلامی:
اگر بخواهیم موضوع دفاع مقدس را بررسی کنیم لازم است که به تاریخ انقلاب اسلامی هم نگاهی داشته باشیم، زیرا دفاع مقدس و ۸ سال جنگ تحمیلی، ادامه انقلاب اسلامی بود. به نوعی در عرصه فرهنگی و سیاسی و خصوصاً در عرصه ادبی و مباحثی که به قیام کربلا مربوط می‌شود و همچنین تاریخ انقلاب اسلامی در واقع یک پیوند عمیق و ناگسستنی با ماه محرم و قیام اباعبدالله الحسین(ع) داشته است. در سال ۱۳۴۲ قیام تاریخی ۱۵ خرداد در ماه محرم اتفاق افتاد که امام خمینی(ره) سخنرانی تاریخی داشتند و بعد در سال ۱۳۵۷ مشاهده می‌شود که در ماه محرم، ماه خون و قیام، انقلاب اسلامی به اوج خود می‌رسد و در تظاهرات تاسوعا و عاشورا، سیل جمعیت نه به شکل عزاداری‌هایی که مرسوم بوده بلکه در قالب دستجات راهپیمایی، شعارهایی علیه حکومت پهلوی سر می‌دهند.
در طول تاریخ دفاع مقدس ماه محرم و ادبیات عاشورایی و دینی نقش و جایگاه مهمی در روحیه دادن به رزمندگان اسلام و بالا بردن روحیه دلاوری، تکاوری و جنگ‌آوری آنها داشته و سرودهایی که سروده می‌شد نیز در انقلاب اسلامی در قالب شعر انقلابی و مذهبی در هم تنیده شده بود، اما بعد از دفاع مقدس مشاهده می‌شود که اشعار حماسی هم وارد اشعار انقلابی می‌شود، یعنی در کنار اشعار انقلابی، اشعار حماسی و رزمی و وزنه‌هایی که وزن حماسه، دلیری و شجاعت است، وارد ادبیات ما می‌شود. ضمن اینکه واژگان مهمی چون عدالت‌خواهی، عدالت‌دوستی، رفع ظلم و دلاوری در شعر ما و آثاری که در این دوره سروده می‌شود به کرات در شعر شاعران مورد استفاده قرار می‌گیرد.
دفاع مقدس و ماه محرم ارتباط تنگاتنگی با هم داشتند. استفاده از نشانه‌های ماه محرم و واژگان کلیدی مثل یاحسن(ع) و یا ابوالفضل(ع) و نمادها و پرچم‌هایی که در ۸ سال دفاع مقدس مورد استفاده قرار می‌گرفت در واقع نشان‌دهنده این است که ابعاد حماسی واقعه کربلا در ۸ سال دفاع مقدس تبلور پیدا کرده و به منصه ظهور رسیده است. شجاعت حضرت ابوالفضل(ع) و رشادت‌هایی که رزمندگان داشتند، تشابهاتی با هم داشته، ضمن اینکه در طول ۸ سال دفاع مقدس صحنه‌هایی که در تاریخ و ادبیات کربلا ذکر شده مثل ایثار و از خودگذشتی و مقدم دانستن دیگران بر خود حتی در نوشیدن آب و … نیز در جنگ تحمیلی و ۸ سال دفاع مقدس اتفاق افتاده است. در واقع بخشی از وقایع کربلا در نمونه کوچک و ملموس و عینی خود اتفاق افتاد و عینیت پیدا کرد و همه این‌ها نشانگر این است که بین تاریخ کربلا، میراث قیام امام حسین(ع)، آرمان‌های واقعه کربلا، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس ارتباط عمیق و تنگاتنگی وجود داشته و تداوم پیدا کرده است.
با توجه به اطلاعات و فعالیت‌هایی که در این عرصه داشته‌ام متأسفانه مراکز دانشگاهی که متولی ادبیات هستند که عرصه تاریخ را هم شامل می‌شود، نگاهشان به تاریخ و ادبیات معاصر یک نگاه چندان مناسبی نیست از این منظر که توجه به تاریخ سیاسی و فرهنگی و ادبیات ۸ سال دفاع مقدس کمتر مورد توجه مراکز دانشگاهی و علمی قرار گرفته و از سویی برخی مراکز متولی عرصه دفاع مقدس هستند که در عرصه ادبیات، خاطرات و تاریخ شفاهی فعالیت می‌کنند که این مراکز هم آن ارتباط لازم و روش‌های علمی را در آثار خود کمتر مورد استفاده قرار می‌دهند و آن‌طور که شایسته و بایسته است استفاده نمی‌کنند.
آنچه در تاریخ دفاع مقدس مهم بوده و لازم است بصورت علمی طرح شود، اشعاری است که در دوران دفاع مقدس سروده شده، این اشعار در چند سطح است. در دوران دفاع مقدس افراد از مناطق مختلف کشور اعم از گیلانی‌ها، بلوچی‌ها، آذربایجانی‌ها و … حضور داشتند. در کنار آن زبان ملی و زبان مشترکی که افراد با هم دارند، ادبیات محلی دفاع مقدس را هم داریم. مثلاً لشگر عاشورای آذربایجان در حماسه‌هایی که می‌آفریدند، اشعار و نوحه‌های محلی خود را هم زمزمه می‌کردند یا مازندرانی‌ها با گویش‌های محلی خود نوحه‌سرایی می‌کردند و ادبیات مکتوب زیادی تولید کرده‌اند که جمع‌آوری این میراث از کار علمی و مستندسازی می‌طلبد، زیرا بخشی از ادبیات عاشورایی دفاع مقدس با موسیقی و آواهای محلی ما سروکار دارد و آهنگ‌ها و ریتم‌هایی که در شعر حماسی و مرثیه‌سرایی وجود دارد به گونه‌ای دیگر است که نیاز به انجام کارهای علمی و میان‌رشته‌ای بین موسیقی و ادبیات و تاریخ است و لازم است به آنها توجه شود که اگر زمان زیادی بگذرد، خیلی از میراث‌ها را از دست خواهیم داد. متأسفانه مشکل اینجاست که این عرصه از یک طرف متولی مشخص خاص ندارد و از سویی مراکز مختلف در این عرصه مشغول فعالیت هستند و همین دوگانگی و نداشتن متولی مشخص سبب شده در خیلی از عرصه‌ها کار انجام شده نداشته باشیم یا کار تکراری وجود داشته باشد.
در یکی از فرمایشات مقام معظم رهبری آمده است که جنگ را به گنج تشبیه کرده‌اند، این گنج تا وقتی که کشف نشده و آشکار نشود و مورد استفاده قرار نگیرد، پنهان شده است و ممکن است از نسل ما بگذرد و بعدها مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین مستلزم است که مراکز متولی تاریخ جنگ و مراکز دانشگاهی که در عرصه ادبیات دفاع مقدس فعالیت می‌کنند جلسات هم‌اندیشی داشته باشند و کارهای انجام شده آسیب‌شناسی شود و در عرصه کتاب و مقاله و دانشنامه‌نویسی جلسات برگزار شود و هماهنگی بین فعالیت‌ها صورت پذیرد. البته کارهای بسیاری در این زمینه انجام شده، اما چون معرفی نشده و مورد نقد و بررسی قرار نگرفته آن طور که لازم است عرضه و تبیین نشده است.
در حوزه ادبیات دفاع مقدس بیشتر در صدد انتشار خاطرات رزمندگان و برخی شعرایی که در دوران جنگ تحمیلی در آذربایجان فعالیت می‌کردند، هستم و بزودی مجموعه خاطرات و نوحه‌های دوران دفاع مقدس آذربایجان، خصوصاً لشکر عاشورا را منتشر خواهم کرد.
 
 

غنچه گل محمدی از دیدگاه طب سنتی

گل محمدی و اثرات درمانی آن

غنچه‏ های گل محمدی معطر، کمی تلخ و کمی شیرین است. از نظر طبیعت طبق نظر عده ای از حکمای طب سنتی مرکب القوی است، ولی عده زیادی آن را کمی سرد و خشک می‏دانند و عده ای نیز معتدل ولی قابض ذکر کرده‏اند. غنچه و آب تازه غنچه‏ های گل محمدی مقوی و مفرح است، خفقان گرم را رفع می‏نماید و ضعف قلب را برطرف می‏سازد. جویدن و مزمزه کردن آن در دهان برای تقویت لثه و دندان و تسکین درد دندان نافع است. قرقره جوشانده عدس، غنچه های گل محمدی همراه با مقدار بسیار کمی کافور مقوی دل و دماغ است، اما در افراد ضعیف می‏تواند ایجاد عطسه، زکام، ورم و آماس خونی کند وگاهی این عوارض را در برخی برطرف می‏سازد. از این نظر در مورد اشخاص گرم مزاج مضمضه و بوئیدن آن حتماً باید با کافور توام باشد. پاشیدن مخلوط پودر آسیاب شده آن با پودر مورد برای قطع عرق مفید است. مالیدن گرد گل در حمام برای رفع بدبویی عرق بدن مفید است. مالیدن گرد خشک غنچه به دندان و لثه، زخمهای دهان را بهبود می‏بخشد. عصاره تازه غنچه گل به صورت قطره برای چشم درد و گوش درد مفید است و مالیدن آن بر سر، درد سر را تسکین می‏دهد.
کوبیده غنچه گل به صورت ضماد برای خشک کردن رطوبتها، رفع جوش و التیام زخمها به خصوص زخم آبله و خشک کردن زخمها و دانه‏ های آبله نافع است. ضماد کوبیده غنچه تازه گل برای رفع ورم مقعد، رفع زگیل و ناراحتی‏های پوستی و رویاندن گوشت تازه بر زخمهای عمیق و تحلیل ورم‏های گرم و شکستگی اعضا نافع است. مالیدن روغن حاصل از کوبیده غنچه گل در روغن کرچک درد مفاصل را بهبود می‏بخشد. برای تهیه این روغن ۱۰۰ گرم کوبیده غنچه را  با روغن کرچک مخلوط کرده و به مدت ۷ روز نگهداری می‏کنند و در روز هشتم آن را در آفتاب قرار می‏دهند تا خوب ممزوج شود. آب دمکرده غنچه گل محمدی برای درمان زخم های روده مفید است. غنچه گل محمدی مضر نیروی جنسی است و ایجاد تشنگی می‏کند و از این نظر باید با انیسون خورده شود. مقدار خوراک از غنچه تازه گل محمدی تا ۴۰ گرم و از خشک آن تا ۱۵ گرم و جانشین آن هم وزن بنفشه و یا ربع وزن آن مرزنجوش است. گلبرگها و غنچه تازه گل محمدی مسهل هستند و مسکن صفرا و بلغم رقیق بوده ولی غنچه خشک شده آن قابض است. اگر ۸۰ گرم گلبرگ و غنچه تازه گل محمدی خورده شود، خاصیت مسهلی خود را چندین بار تکرار می‏کند.
عصاره برگ گل محمدی خشک شده در سایه، برای جلوگیری از خونروی سینه و قطع اخلاط خونی و رفع رطوبت‏های بدن مفید است و قبض و یبوست آن بیشتر از غنچه و گلبرگ خشک آن است. خوردن آب غنچه خشک آن، اسهالهای گرم را بند می‏آورد. قطره عصاره غنچه گل محمدی برای رفع سردرد گرم، چشم و گوش درد و ضماد غنچه تازه آن برای درد سر و مضمضه دمکرده آن برای تقویت دندان، لثه و مالیدن گرد آن به دندان و لثه زخمهای دهان را بهبود می‏بخشد. از غنچه گل محمدی تازه شربتی حاصل می‏شود که دارای خواص مسهلی است، برای تهیه این شربت از ۴ واحد غنچه گل محمدی تازه ، ۵ واحد آب جوش و ۱ واحد شکر سفید استفاده می‏شود. به این منظور گل را ۴ قسمت کرده و هر قسمت آن را در آب می‏جوشانند تا یک جزء از آب بخار گردد و صاف می‏کنند و قسمت دیگر را افزوده و می‏جوشانند تا باز یک جزء دیگر آب بخار گردد و همچنین باقی قسمتها را افزوده و صاف می‏کنند، بعد شکر را مخلوط کرده تا قوام بیاید. ۵۰ گرم شربت مسهل خوبی است و تا ۱۵۰ گرم هم مصرف می‏شود.

برگرفته از کتاب گل محمدی و اثرات درمانی آن

کنترل دارویی دیابت حاملگی

کنترل دارویی دیابت حاملگیدیابت بارداری بالا بودن قند خون در دوران آبستنی است که به دو گروه تقسیم بندی می‌شود:
الف) افردی که مبتلا به دیابت نوع (۱) یا (۲) بوده و باردار شده‌اند. برای این گروه اصطلاح دیابت قبل از بارداری Pre-GDM)) به کار می‌رود.
ب) افرادی که دیابت آنها برای اولین بار در دوران حاملگی تشخیص داده می‌شود که به نام دیابت حاملگی GDM)) گفته می‌شود و در بیشتر موارد، نمونه‌ای از دیابت نوع(۲) است.
آموزش، اهداف و روش‌های درمانی هر دو گروه یکسان است. دیابت حاملگی در حدود ۲ تا ۱۴ درصد از زنان باردار‌ اتفاق می‌افتد؛ امّا معمولاً این قبیل افراد، پس از زایمان، شدت بیماریشان کمتر می‌شود و یا به کلی بهبود می‌یابند. دیابت حاملگی به طورکامل قابل درمان است؛ ولی به نظارت دقیق در تمام دوران حاملگی نیاز دارد. هیپرگلیسمی دوران بارداری به علت ترشح هورمون‌های جفتی است که سبب ایجاد مقاومت نسبت به انسولین می‌شود. دیابت حاملگی درمان نشده می‌تواند سلامت مادر و جنین را تهدید نماید. نوزاد چنین مادرانی ممکن است درشت تر و سنگین تر از نوزادان طبیعی (ماکروزومی) بوده و دارای ناهنجاری‌های مادرزادی قلبی و عصبی و بد شکلی‌های عضلانی و اسکلتی باشند. علاوه براین، ممکن است حتی گاهی نوزاد مشکلات تنفسی و ریوی هم داشته باشد. در اثر اختلال عروق جفتی که موجب عدم خون رسانی کافی به جنین می‌شود، مرگ و میر نوزادان نیز مشاهده می‌شود. در چنین شرایطی نیز، حدود ۵-۳ درصد احتمال مرگ و میر جنین در موقع زایمان وجود دارد.به منظور جلوگیری از مشکلات بینایی، به زنان باردار توصیه می‌شود در طی ۳ ماهه اول حاملگی، حتماً توسط چشم پزشک معاینه شوند.
تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که شیوع دیابت بارداری در تمام گروه‌های نژادی رو به افزایش است و در دهة گذشته در ایالات متحده، میزان بروز دیابت حاملگی بیش از دو برابر شده است. معمولاً زنانی که قبلاً دیابت نوع (۲) ناشناخته داشته‌اند، طی دوران بارداری، بیماری آنان تشخیص داده می‌شود. این افراد علاوه بر علائم شایع دیابت مانند: پر ادراری، پر خوری و پر نوشی، از علائمی مانند: تاری دید، گیجی و یا افزایش ابتلا به عفونت‌های واژن شکایت می‌کنند. این مادران اغلب از نظر وزن، جزو گروه  افراد چاق به شمار می‌روند.
پس از تشخیص دیابت لازم است مشاورة تغذیه و رژیم درمانی انجام شده و میزان کالری مورد نیاز مادر محاسبه و بر اساس آن رژیم غذایی مناسب تعیین و توصیه شود. پس از زایمان و به دنیا آمدن نوزاد، سطح قندخون مادر مبتلا به دیابت حاملگی، به سطح طبیعی برمی‌گردد. لذا تمام زنانی که به دیابت حاملگی مبتلا می‌شوند، برای جلوگیری از ابتلا به دیابت نوع (۲) در سال‌های بعد، باید با رژیم غذایی صحیح و ورزش، وزن خود را به حد مطلوب برسانند. در دیابت بارداری ورزش سهم عمده‌ای در کنترل قند خون دارد. ورزش مناسب، حساسیت بدن در مقابل انسولین را افزایش داده و پاسخ انسولین به گلوکز را نیز بالا می‌برد. البته نوع ورزش و مدت آن باید تحت نظر پزشک انجام شود و در مواردی مانند افزایش فشار خون حاملگی و پارگی کیسه آب، باید از انجام ورزش شدید خودداری گردد. در خانم‌هایی که مبتلا به دیابت نوع (۱)یا (۲) بوده و می‌خواهند باردار شوند، مشاوره قبل از بارداری و اطلاع ازعوارض حاملگی دوران بارداری برای مادر لازم است. گوشزد می‌شود که مراقبت دوران بارداری در این مادران بسیار مهم و ضروری است. در دوران بارداری در صورت بالا بودن قند خون، باید از تزریق انسولین استفاده کرد؛ زیرا استفاده از قرص مجاز نیست. در مادرانی که کنترل قند خون آنان موفقیت‌آمیز نیست، برخی موارد می‌توان بیمار را دربیمارستان بستری و تحت درمان قرار داد. در صورتی که اندازه جنین بزرگ، و احتمال خطر در زایمان طبیعی وجود داشته باشد، سزارین توصیه می‌شود.
در طی زایمان، قندخون مادر باید طبیعی نگه داشته شود و مانیتورینگ گلوکز خون و تجویز سرم قندی و انسولین برای نگه‌داری قند خون بین mg/dl60- 120 ضروری است. پس از زایمان و خروج جنین و جفت از بدن مادر، نیاز به انسولین به سرعت کم می‌شود. لازم به یادآوری است که در خانم‌های GDM، قند خون پس از زایمان، به حالت طبیعی برمی‌گردد. توجه شود که درمان و کنترل دیابت، کلید اصلی بارداری سالم و طبیعی است. مادرانی که مبتلا به دیابت نوع (۱) بوده و انسولین تزریق می‌کنند، در دوران بارداری، به ویژه  در سه ماهة آخر بارداری، به‌علت افزایش ترشح هورمون‌های جفتی نیاز به تزریق انسولین بیشتری دارند. زیرا هورمون‌های جفتی ضمن این که به رشد جنین در رحم مادر کمک می‌کنند، از طرف دیگر، جلوی فعالیت انسولین در بدن مادر را می‌گیرند. در نتیجه، نیاز  بیمار به انسولین بیشتر می‌شود. در مادرانی که مبتلا به دیابت نوع(۱) هستند، احتمال بروز دیابت نوع (۲) در فرزند، کمتر از دو درصد است. خانم‌هایی که مبتلا به دیابت نوع (۲) بوده و قبل از بارداری از قرص‌های  خوراکی پایین آورندة قند خون استفاده می‌کنند، به این دلیل که استفاده از قرص در دوران حاملگی مجاز نیست، برای کنترل قندخون آنان باید سه ماه قبل از اقدام به بارداری، درمان با انسولین به وسیلة پزشک معالج شروع شود و در دوران حاملگی نیز ادامه یابد.

برگرفته از کتاب قند تلخ 

در ماهيت نخود

نخود بر دو نوع بري و بستاني مي­باشد، ونوع بستاني آن مشهور است، و به رنگ­هاي سفيد و سرخ و سياه مي­باشد، و گياه آن به صورت ايستاده مي­رويد و طول آن كمتر از يك گز مي­باشد و بر بيشتر از يك ساقه، شاخه مي­دهد، و ساقه آن نيز ايستاده است، و به صورت تازه و خشك كرده و به صورت خام و پخته، و سرخ كرده و نمك سود و بدون نمك خورده مي­شود. جوهر اين گياه از جوهر مائي و جوهر ارضي تركيب شده است، و ممازجت بين آن­ها مستحكم است، و به همين خاطر در طعم آن شوري مي­باشد و اين شوري همان­طور كه بارها بيان كرديم، ناشي از شدت ممازجت  و آميختگي جوهر ارضي گرم و خشك با جوهر مائي مي­باشد، و به خاطر شدّت ممازجت جوهر مائي نخود با جوهر ارضي آن، در نتيجه جوهر آن جوهر مواد غذائي مي­باشد و خاصيت غذائي آن فراوان است و اين به خاطر تراكم و فشردگي جرم آن و خالي بودن آن از جوهر ناري مي­باشد، ولذا از جمله حبوباتي است كه بر آن تغذيه مي­شود، و چه بسا كه از آن نان تهيه كنند، و گاه باشد كه آرد نخود را با آرد گندم نامرغوب مخلوط كنند، و در اين صورت رنگ نان تهيه شده از آن بهتر از زماني خواهد بود كه فقط با آرد گندم تهيه شده باشد.
جوهر ارضي نخود متفاوت است، و اين بدان خاطر است كه برخي از آن بسيار گرم، مُحترق و تلخ است، و اين همان است كه در اثر آميختگي با جوهر مائي، بدان مزه شوري مي­دهد، و برخي از آن گرم و معتدل است، و اين همان است كه بدان مزه شيريني مي­دهد، و اين دو جوهر ارضي در نخود بسيار كم مي­باشند، زيرا كه شوري و شيريني در طعم نخود ناچيز مي­باشند، و برخي از اين جوهر ارضي معتدل است، و اين همان است كه همراه با جوهر مائي، طعم بي­مزه به نخود مي­دهد، و اين جوهر ارضي بيشترين مقدار جوهر ارضي موجود در نخود است، زيرا كه بي­مزه­گي از آشكارترين مزه­هاي نخود به شمار مي­رود. نظر به اين كه نخود از جمله محصولات و حبوبات به شمار مي­رود، بدون شك در آن رطوبت فضلي وجود دارد و اين رطوبت ـ بدون شك ـ براي اين در نخود وجود دارد كه از آن گياه ديگري متولد شود، و لذا بايد كه جوهر آن متناسب با جوهر گياه باشد، و بايد كه همچنين از جوهر ارضي و جوهر مائي باشد همان طور كه بارها اين موضوع را بيان كرده ايم.
در نخود سياه جوهر ارضي تلخ بيشتر و جوهر مائي آن كمتر است، و لذا در شوري آن تلخي نيز ديده مي­شود، و ما بارها بيان كرديم كه شوري ناشي از اجزاي جوهر ارضي تلخ و مُحترق است كه با اجزاي جوهر مائي مخالطت و آميختگي دارد، و هرچه كه اين جوهر ارضي بيشتر و جوهر مائي كمتر باشند، ظهور طعم اين جوهر ارضي نمايان­تر خواهد بود، و لذا مزه شوري آن به تلخي خواهد زد، و به همين خاطر است كه طعم تلخي در نخود سياه ديده مي شود در حالي كه در نخود سفيد چنين نيست.
ضمناً اين جوهر ارضي در نخود سرخ كمتر از جوهر ارضي در نخود سياه و بيشتر از جوهر ارضي در نخود سفيد است، و جوهر مائي آن برعكس مي­باشد، و لذا نخود سياه گرمي و احتراق بيشتري از نخود سرخ، و نخود سرخ از نخود سفيد دارد و به خاطر فراواني جوهر ارضي مُحترق در نخود سياه است، كه رنگ آن سياه شده است، و به خاطر متوسط بودن، در نخود سرخ و ناچيز بودن در نخود سفيد، رنگ يكي سرخ و ديگري سفيد مي­شود، و همچنين نخود بري جوهر مائي كمتري دارد و لذا طعم آن مايل به تلخي است، همان طور كه در باره نخود سياه بيان كرديم.
اجزاي جوهر ارضي در نخود، هرچند كه با جوهر مائي آن ملازمت دارند، اما برخي از آن با برخي ديگر ملازمت ندارند، و به همين خاطر نخود چون پخته شود، شوري و شيريني آن كم شود و بي­مزه­تر خواهد شد، و علت اين امر مفارقت و انفصال بخش كثيري از جوهر ارضي مُحترق و متوسط الحرارت آن از جوهر ارضي معتدل مي­باشد كه به آبي كه نخود در آن پخته شده منتقل مي­شود، و به همين خاطر طعم آب مذكور به اين دو طعم ـ يعني شوري و شيريني ـ تغيير مي­كند، و به همين سبب آب مذكور باعث شكم روش مي­شود، چه اين كه شوري آن باعث ظهور خاصيت جلا مي­شود. چون جوهر نخود، جوهر ارضي فراواني دارد و فاقد جوهر ناري است، و جوهر هوائي كمي دارد و به همين خاطر جوهر آن جوهري سخت دارد، لاجرم جوهر آن مايل به غليظي مي­باشد.

برگرفته از کتاب الشامل (جلد دهم)